Περιγραφή ταινίας
Η ταινία «Μαθήματα Αμερικάνικης Ιστορίας» αφηγείται τη ζωή δύο αδερφών, του Ντέρεκ και του Ντάνιελ Βίνγιαρντ. Και οι δύο είναι λαμπροί και χαρισματικοί μαθητές, αλλά ο Ντέρεκ, μετά τη δολοφονία του πατέρα του απο έναν μαύρο έμπορο ναρκωτικών κατα τη διάρκεια διάρκεια κατάσβεσης σε δυτική συνοικία, προσχωρεί σε ένα νεο-ναζιστικό κίνημα. Το μίσος που τον έχει κυριεύσει τον οδηγεί στο να σκοτώσει δύο μαύρους, μέλη συμμορίας, που προσπαθούσαν να του κλέψουν το φορτηγάκι του και καταδικάζεται σε τρία χρόνια φυλάκισης για ανθρωποκτονία εν βρασμώ ψυχής. Η ιστορία προβάλλει πως ο Ντάνι επηρρεάζεται απο τις πράξεις και την ιδεολογία του μεγαλύτερου αδερφού του και πως ο Ντέρεκ, ριζικά αλλαγμένος απο τις εμπειρίες του στη φυλακή, προσπαθεί να αποτρέψει τον αδερφό του απο τα ίδια λάθη που έκανε αυτός στο παρελθόν.
Βασικοί χαρακτήρες
Ντέρεκ Βίνγιαρντ: Ο Ντέρεκ αποτελεί το μοντέλο ενός χαρισματικού και έξυπνου νέου, που όμως έχει διαλέξει ένα λάθος δρόμο. Οι επιρροές και οι καταστάσεις στη ζωή του είναι τα κύρια στοιχεία που φαίνεται να τον καθοδηγούν. Το μίσος του δημιουργήθηκε απο την τυφλή εμπιστοσύνη στον πατέρα του, φούντωσε απο το περιστατικό της δολοφονίας του πατέρα του και στη συνέχεια ξεριζώνεται όταν ο ίδος αντιλαμβάνεται οτι οι ιδεολογίες, τις οποίες είχε μάθει να πιστεύει και να υπερασπίζεται με σθένος, δεν του προσφέρουν ουσιστικά τίποτα παρα μόνο προβλήματα. Στην περίπτωση του Ντέρεκ φαίνεται οτι ο λάθος δρόμος είναι ο μόνος δρόμος που τον οδηγεί τελικά στο να κάνει το σωστό. Το πρόβλημα όμως δεν σταματάει εδώ για εκείνον καθώς πρέπει να γίνει και ένα σωστό πρότυπο για τον αδερφό του ώστε να τον αποτρέψει απο τα δικά του λάθη.
Ντάνιελ Βίνγιαρντ: Ο Ντάνι είναι ένα παιδί το οποίο αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στο σωστό και το λάθος. Βλέπει τον μεγαλύτερό του αδερφό να σκοτώνει δύο νέγρους, γεγονός που τον σημαδεύει στην μετέπειτα πορεία του. Γίνεται μέλος της συμμορίας στην οποία ο Derek ήταν πρωταγωνιστικό μέλος, κατά τη διάρκεια που εκείνος βρίσκεται στη φυλακή για τους φόνους που διέπραξε. Στην πραγματικότητα, τον διακατέχουν οι τύψεις γι’ αυτό που συνέβη στον αδερφό του, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «θα υπήρχε ζωή αν είχα καταθέσει τι έγινε εκείνο το βράδυ». Ουσιαστικά, δεν εντάσσεται στη συμμορία λόγω των πεποιθήσεών του, αλλά εξαιτίας του θυμού του για ότι συνέβη.
Dr. Sweeney: Αν και ο ρατσισμός για τους μαύρους είναι διάχυτος ο ίδιος τυγχάνει αναγνώρισης από την τοπική κοινωνία αλλά και θαυμασμού από τα δύο αδέρφια, που τον θεωρούν χαρισματικό καθηγητή. Στο πραγματικό χρόνο της ταινίας κάνει δύο καίριες επεμβάσεις, που αλλάζουν την πλοκή της υπόθεσης. Η πρώτη είναι όταν ζητά από τον Danny να του παραδώσει μια εργασία για τα συμβάντα της ζωής του αδερφού του και τι έμαθε απ’ όλα αυτά, για το μάθημα «Μαθήματα Αμερικανής Ιστορίας». Ουσιαστικά, με την ανάθεση της εργασίας ξεκινά και η εξιστόρηση των γεγονότων. Η δεύτερη και κρισιμότερη επέμβαση τού είναι, όταν επισκέπτεται τον Derek στη φυλακή και του θέτει με μία ερώτηση τη προβληματική του ψυχισμού του. «Από αυτά που έκανες σε έχει κάνει κάτι καλύτερο άνθρωπο»; Μέσω αυτού του ερωτήματος ο Derek συνειδητοποιεί ότι οι πράξεις του οφειλόταν στο γεγονός ότι αισθανόταν μπερδεμένος και όχι στο μίσος αυτό καθ’ αυτό.
Πολιτικό & ιδεολογικό υπόβαθρο
· Η ταινία γυρίστηκε το 1998, αλλά χρονικά τοποθετείται στα τέλη της δεκαετίας του ’80 και στις αρχές της δεκαετίας του ’90.
· Η κουλτούρα της δεκαετίας του ’80 προσδιορίζεται απο σοσιαλιστικά κινήματα ενάντια στο ρατσισμό.
· Παράλληλα παρατηρείται και έξαρση των ρατσιστικών κινημάτων όπως αυτό της Λευκής Δύναμης και των skinheads.
· Οι υποστηρικτές αυτών των κινημάτων είναι πολύ φανατισμένοι και αρνούνται να δουν τα πράγματα πιο «ανοιχτά».
· Στις γειτονιές αλλά και στα σχολεία δημιουργούνται συμμορίες λευκών που σκοπό έχουν να εξυγιάνουν τη χώρα τους. Γι’ αυτό το λόγο κάνουν επιδρομές σε καταστήματα, ιδιοκτήτες των οποίων είναι π.χ. μάυροι.
Μεταφορά στο σήμερα
· Εν έτει 2009, το φαινόμενο του ρατσισμού μπορεί να μην εμφανίζεται τόσο ακραία όσο παρουσιάζεται στην ταινία αλλά αυτό δεν σημαίνει οτι παύει να υπάρχει.
· Το γεγονός οτι βρίσκουν υποστήριξη τα κόμματα που εκφράζουν ακραίες απόψεις σε θέματα όπως η μετανάστευση, σε όλη την Ευρώπη, αποτελεί σημάδι ύπαρξης του προβλήματος.
· Ο υψηλός αριθμός μεταναστών που παρατηρείται, η οικονομική ανασφάλεια αλλά και πολλές φορές το άγνωστο, το διαφορετικό και το ακατανόητο είναι τα στοιχεία που αναζωπυρώνουν το αίσθημα του ρατσισμού.
· Το πρόβλημα του ρατσισμού δεν συνδέεται πάντα με το χρονικό σημείο στο οποίο εκτυλίσσεται αλλά με τις συνθήκες που περιβάλλουν το κάθε άτομο. Αν, για παράδειγμα, ο ήρωας μεταφερόταν στο σήμερα με τις ίδιες επιρροές απο το κοινωνικό του περιβάλλον πιθανόν να είχε μια ανάλογη πορεία.
Video
Επιμέλεια: Δήμητρα Αδάμ, Λίνα Λιακοπούλου, Άννα Ράτη
